--> ( 1 ) . روزنامه ايران ، 1 / 1 / 1300 ، ص 3 . ( 2 ) . همان . ( 3 ) . همان ، 30 / 12 / 1299 ، ص 2 . ( 4 ) . دايره رسومات و ذبايح يكى از دواير ادارهء كل ماليات و خالصجات و ارزاق عمومى بود . ( م ) . ( 5 ) . در اول اسفند 1299 يعنى چند روز قبل از صدور حكم منع فروش مشروبات در تهران يكصد و شصت باب شيركخانهء داراى جواز وجود داشت كه يكصد و چهل و هشت باب از آنها داير و مشغول عرق‌كشى و بقيه تعطيل بودند . از ميان يكصد و چهل و هشت شيركچى ، شصت نفر كليمى و هشتاد نفر ارمنى و بقيه زرتشتى بودند . پس از انتشار حكم منع استعمال مسكرات ، در شيركخانه‌ها علاوه بر مقدارى مشروب آمادهء باندرل شده يا نشده ، مقدارى كشمش ذخيره نيز وجود داشت كه مقدار زيادى از آن را در آب ريخته بودند ، بعد از اينكه مأمورين دولتى به شيركخانه‌ها رفته و ديگ‌ها و مشروبات و كشمش‌هاى آنها را توقيف نمودند ، شيركچىها به دايرهء رسومات شكايت كردند كه چنانچه از كارشان جلوگيرى شود به كلى سرمايه‌هايشان از بين رفته و به فقر و فلاكت خواهند افتاد . ( اسناد ملى ايران ، شم ت 240014127 ) . ( 6 ) . شيركخانه : ميخانه و شيره‌كش‌خانه ؛ شيره‌خانه و آن‌جا كه شيرهء ترياك مىكشند . ( 7 ) . شيركچى : خادم شرابخانه و صاحب ميخانه و شيره‌خانه . ( 8 ) . گزارش دايرهء رسومات و ذبايح به رئيس ادارهء ماليات و خالصجات و ارزاق تهران ، 9 / 1 / 1300 ، اسناد ملى ايران ، شم ت 240014127 . ( 9 ) . اسناد وزارت خارجه ، س 1339 ق ، ك 1 ، پ 5 ، ص 3 . ( 10 ) . ميرزا ابو القاسم كحال‌زاده فرزند دكتر حسين كحال روز 15 شهريور 1277 ش ، در تهران متولد شد . دكتر حسين خان كحال از اعضاى سرشناس لژ بيدارى ايران و از همكاران سيد ضياء الدين طباطبايى در روزنامه شرق بود . يكى از پسران وى ( سرتيپ ابو الحسن آهنين ) از دوستان نزديك سيد ضياء الدين بود . همسر دكتر حسين خان نيز مدير مجله دانش بود كه به رغم برخى ، نخستين نشريه منادى بيدارى توده نسوان در ايران محسوب مىشد و نخستين زن روزنامه‌نگار ايران مىباشد . ميرزا ابو القاسم تحصيلات ابتدائى را در مدرسه علميه تهران و دوره متوسطه را در مدرسه عالى ايران و آلمان سپرى كرد و در شهريور 1294 ش ، هنگامى كه هنوز دوره دبيرستان را به پايان نرسانده بود و 17 سال سن داشت به خدمت سفارت آلمان درآمد . نخست به سمت مترجم و سپس منشى دوم و بعد منشى اول آن سفارتخانه انجام‌وظيفه كرد . قبل از رسيدن به بيست سالگى موفق به دريافت مدال خدمت جنگى از ويلهلم دوم امپراتور آلمان شد و از وزارت خارجه ايران نشان‌هاى درجه سه و چهار دريافت كرد . خدمات دولتى را در سال 1298 ش ، با ورود به وزارت داخله شروع كرد و زمانىكه داور وزارت عدليه را بر عهده داشت ، در سال 1306 وارد اين وزارتخانه شد و پس از سه يا چهار سال به عنوان مدعى العموم در نيشابور به خدمت خود ادامه داد و بعد از يك سال در سمت بازپرس اول مأمور خدمت در همدان شد و به مدت پنج سال در آن شهر انجام‌وظيفه كرد . وى بعدها در مقامات قضايى و ادارى ايران به مشاغل برجسته ارتقاء يافت . در زمان وزارت صدر الاشراف در عدليه از كار دولتى كناره‌گيرى كرد و سپس به شغل آزاد پرداخت و با نمايندگى كارخانه كروپ آلمان تا جنگ جهانى دوم همكارى كرد . و در پايان جنگ وقتى آلمانىها از ايران اخراج شدند تمام اوراق و اسناد و اثاثيه و مدارك خود را به امانت به او سپردند كه تا ده سال از 1320 تا 1329 ش ، در نگهدارى آنها كوشيد . پس از آرامش اوضاع آنها را به « اورتل » نماينده سابق كارخانه كروپ كه به ايران آمده بود ، تحويل داد . برخى منابع نيز او را اجنبىپرست و جاسوس و كارمند فاسد معرفى نموده‌اند . كحال‌زاده بعد از شهريور 1320 دو بار به كار دعوت شد ، يك بار در آذر 1324 ش ، در زمان رياست‌وزرايى حكيم الملك كه به فرمان دربار به مديريت كل اداره راديو و خبرگزارى پارس منصوب شد و چندى در اين سمت مشغول بود و بار ديگر در سال 1327 ش ، به دادگسترى دعوت شد و با سمت بازپرسى به سارى عزيمت كرد و اين مأموريت پنج سال ادامه يافت . در سن 65 سالگى بازنشسته شد . كحال‌زاده سرانجام در 9 / 5 / 1360 ش ، درگذشت . وى خاطرات خود را در واپسين سال‌هاى حكومت پهلوى تنظيم كرد و از سال 1353 در مجله گوهر ، به مديريت مرتضى كامران انتشار آن آغاز شد . تنظيم اين خاطرات به درخواست دكتر نصرت اللّه كاسمى بود . اين خاطرات تحت عنوان ديده‌ها و شنيده‌ها به چاپ رسيده است . البته مؤلف كتاب نظريه توطئه در صفحه 50 ضمن انتقاد از كحال‌زاده مدعى شده است « چرا كحال‌زاده اين اطلاعات مهم تاريخى را در سال‌هاى پس از شهريور 1320 ش ، كه ايشان مديركل انتشارات و تبليغات كشور بود و نقش انگليسىها در صعود رضا خان به عنوان يك اصل بديهى در هرنشريه‌اى جار زده مىشد ، هيچ‌گاه مطرح نساخت ؟ ! » جداى از قضاوت فوق تنها در مقام روشنگرى ذكر مىشود كه بر خلاف نظر آقاى عبد اللّه شهبازى مؤلف كتاب نظريه توطئه ، كحال‌زاده در نوشتارى كه در دفاع از اتريشىها و آلمانىهاى مقيم ايران در روزنامه پژوهش در تاريخ سه‌شنبه 11 صفر 1341 ق ، برابر با 1301 ش ، درج نموده به نقش خيانتكارى اسمارت در كودتاى سياه سوم اسفند 1299 ش ، اشاره كرده است . ( نظريه توطئه ، ص 49 - 52 ؛ ديده‌ها و شنيده‌ها ، ص 64 ؛ طغيان نايبيان ، ج 1 ، ص 23 ؛ زندگينامه رجال و مشاهير ايران ، ج 5 ، ص 252 - 253 ؛ گوهر ، س 1356 ش 11 و 12 ، ص 870 ؛ ايران در جنگ بزرگ ، ص 277 ؛ تاريخ جرايد و مجلات ايران ، ج 2 ، ص 266 ) . ( 11 ) . روزنامه ايران ، 1 / 1 / 1300 ، ص 3 .